• जैनकोष
    जैनकोष
  • Menu
  • Main page
    • Home
    • Dictionary
    • Literature
    • Kaavya Kosh
    • Study Material
    • Audio
    • Video
    • Online Classes
    • Home
    • Dictionary
    • Literature
    • Kaavya Kosh
    • Study Material
    • Audio
    • Video
    • Online Classes
    • What links here
    • Related changes
    • Special pages
    • Printable version
    • Permanent link
    • Page information
    • Recent changes
    • Help
    • Create account
    • Log in
Shivir Banner

जैन शब्दों का अर्थ जानने के लिए किसी भी शब्द को नीचे दिए गए स्थान पर हिंदी में लिखें एवं सर्च करें

 Actions
  • ग्रन्थ
  • Discussion
  • View source
  • View history

ग्रन्थ

ग्रन्थ:रत्नकरंड श्रावकाचार - श्लोक 147

From जैनकोष



इदानीमुद्दिष्टविरतिलक्षणगुणयुक्तत्वंश्रावकस्यदर्शयन्नाह-


गृहतो मुनिवनमित्वा, गुरूपकण्ठे व्रतानि परिगृह्य
भैक्ष्याशनस्तपस्य-न्नुत्कृष्टश्चेलखण्डधर: ॥147॥


टीका: 

उत्कृष्टउद्दिष्टविरतिरलक्षणैकादशगुणस्थानयुक्त: श्रावकोभवति।कथम्भूत: ? चेलखण्डधर: कौपीनमात्रवस्त्रखण्डधारक: आर्यलिङ्गधारीत्यर्थ: । तथाभैक्ष्याशनोभिक्षाणांसमूहोभैक्ष्यंतदश्रातीतिभैक्ष्याशन: । किंकुर्वन्? तपस्यन्तप: कुर्वन् । किंकृत्वा ? परिगृह्यगृहीत्वा । कानि ? व्रतानि । क्व ? गुरूपकण्ठेगुरुसमीपे । किंकृत्वा ? इत्वागत्वा । किंतत् ? मुनिवनंमुन्याश्रमं । कस्मात् ? गृहत:॥२६॥




उद्दिष्ट त्याग प्रतिमा




गृहतो मुनिवनमित्वा, गुरूपकण्ठे व्रतानि परिगृह्य

भैक्ष्याशनस्तपस्य-न्नुत्कृष्टश्चेलखण्डधर: ॥147॥


टीकार्थ:

उद्दिष्टत्याग नामक ग्यारहवीं प्रतिमा का धारी श्रावक उत्कृष्ट कहलाता है । यह कौपीन / लंगोट, मात्र खण्डवस्त्र का धारक होता है । 'भिक्षाणां समहो भैक्ष्यं' इस प्रकार समूह अर्थ में अण् प्रत्यय होने से भैक्ष्य शब्द बना है । इस प्रतिमा का धारी भिक्षा से भोजन करता है । अर्थात् मुनियों की तरह गोचरी के लिए निकलता है । अथवा किसी पात्र में गृहस्थों के घरों से उदरपूर्ति के योग्य भोजन एकत्र करता है और अन्त में एक श्रावक के घर में जलादि लेकर भोजन करता है । इस प्रतिमा का धारक घर छोडक़र मुनियों के पास मुनि आश्रम में चला जाता है और व्रतों को धारण करता है ।



पूर्व पृष्ठ

अगला पृष्ठ

रत्नकरंड श्रावकाचार अनुक्रमणिका

Retrieved from "https://www.jainkosh.org/w/index.php?title=ग्रन्थ:रत्नकरंड_श्रावकाचार_-_श्लोक_147&oldid=102409"
JainKosh

जैनकोष याने जैन आगम का डिजिटल ख़जाना ।

यहाँ जैन धर्म के आगम, नोट्स, शब्दकोष, ऑडियो, विडियो, पाठ, स्तोत्र, भक्तियाँ आदि सब कुछ डिजिटली उपलब्ध हैं |

Quick Links

  • Home
  • Dictionary
  • Literature
  • Kaavya Kosh
  • Study Material
  • Audio
  • Video
  • Online Classes

Other Links

  • This page was last edited on 2 November 2022, at 21:30.
  • Privacy policy
  • About जैनकोष
  • Disclaimers
© Copyright Jainkosh. All Rights Reserved
  • Powered by MediaWiki