• जैनकोष
    जैनकोष
  • Menu
  • Main page
    • Home
    • Dictionary
    • Literature
    • Kaavya Kosh
    • Study Material
    • Audio
    • Video
    • Online Classes
    • Home
    • Dictionary
    • Literature
    • Kaavya Kosh
    • Study Material
    • Audio
    • Video
    • Online Classes
    • What links here
    • Related changes
    • Special pages
    • Printable version
    • Permanent link
    • Page information
    • Recent changes
    • Help
    • Create account
    • Log in
Shivir Banner

जैन शब्दों का अर्थ जानने के लिए किसी भी शब्द को नीचे दिए गए स्थान पर हिंदी में लिखें एवं सर्च करें

 Actions
  • Page
  • Discussion
  • View source
  • View history

स्वभाव नय

From जैनकोष

प्रवचनसार/तत्व प्रदीपिका/परिशिष्ठ/नय नं. तत्तु द्रव्‍यनयेन पटमात्रवच्चिन्‍मात्रम् ।१। पर्यायनयेन तन्‍तुमात्रवद्दर्शनज्ञानादिमात्रम् ।२। विकल्‍पनयेन शिशुकुमारस्‍थविरैकपुरुषवत्‍‍सविकल्‍पम् ।१०। अविकल्‍पनयेनैकपुरुषमात्रवदविकल्‍पम् ।११। सामान्‍यनयेन हारस्रग्‍दामसूत्रवद्‍व्‍यापि।१६। विशेषनयेन तदेकमुक्ताफलवदव्‍यापि।१७। नित्‍यनयेन नटवदवस्‍थायि।१८। अनित्‍यनयेन रामरावणवदनवस्‍थायिं।१९। सर्वगतनयेन विस्‍फुरिताक्षचक्षुर्वत्‍सर्ववर्ति।२०। असर्वगतनयेन मीलिताक्षचक्षुर्वंदात्‍मवर्ति।२१। शून्‍यनयेन शून्‍यागारवत्‍केवलोद्भासि।२२। अशून्‍यनयेन लोकाक्रान्‍तनौवन्मिलितोद्भासि।२३। ज्ञानज्ञेयाद्वैतनयेन महदिन्‍धनभारपरिणतधूमकेतुवदेकम् ।२४। ज्ञानज्ञेतद्वैतनयेन परप्रतिबिम्‍बसंपृक्तदर्पणवदनेकम् ।२५। नियतिनयेन नियमितौष्‍ण्‍य वह्नि वन्नियत स्‍वभावभासि।२६। अनियतिनयेन नित्‍यनियमितौष्‍ण्‍यपानीयवदनियतस्‍वभावभासि।२७। स्‍वभावनयेनानिशिततीक्ष्‍णकण्‍टकवत्‍संस्‍कारसार्थक्‍यकारि।२८। अस्‍वभावनयेनायस्‍कारनिशिततीक्ष्‍णविशिखवत्‍ससंस्‍कारसार्थक्‍यकारि।२९। कालनयेन निदाघदिवसानुसारिपच्‍यमानसहकारफलवत्‍समयायत्तसिद्धि:।३० अकालनयेन कृत्रिमोष्‍मपाच्‍यमानसहकारफलवत्‍समयानायत्तसिद्धि:।३१। पुरुषाकारनयेन पुरुषाकारोपलब्‍धमधुकुक्‍कुटोकपुरुषकारवादीवद्यत्‍नसाध्‍यसिद्धि:।३२। दैवेनयेन पुरुषाकारवादिदत्तमधुकुक्‍कुटीगर्भलब्‍धमाणिक्‍यदैववादिवदयत्‍नसाध्‍यसिद्धि:।३३। ईश्‍वरनयेन धात्रीहटावलेह्यमानपान्‍थबालकवत्‍पारतन्‍त्र्यभोक्‍तृ।३४। अनीश्‍वरनयेन स्‍वच्‍छन्‍ददारितकुरङ्गकण्‍ठीरववतन्‍त्र्यभोक्‍तृ।३५। गुणिनयेनोपाध्‍यायविनीयमानकुमारकवद्‍गुणग्राहि।३६। अगुणिनयेनोपाध्‍यायविनीयमानकुमारकाध्‍यक्षवत् केवलमेव साक्षि।३७। कर्तृनयेन रञ्जकवद्रागादिपरिणामकर्तृ।३८। अकर्तृनयेन स्‍वकर्मप्रवृत्तरञ्जकाध्‍यक्षवत्‍केवलमेव साक्षि।३९। भोक्‍तृनयेन हिताहितान्नभोक्‍तृव्‍याधितवत्‍सुखदु:खादिभोक्‍तृ।४०। अभोक्‍तृनयेन हिताहितान्नभोक्‍तृब्‍याधिताध्‍यक्षधन्‍वन्तरिचरवत् केवलमेव साक्षी।४१। क्रियानयेन स्‍थाणुभिन्नमूर्धजातदृष्टिलब्‍धनिधानान्‍धवदनुष्‍ठानप्राधान्‍यसाध्‍यसिद्धि:।४२। ज्ञाननयेन चणकमुष्टिक्रीतचिन्‍तामणिगृहकाणवाणिजवद्विवेकप्राधान्‍यसाध्‍यसिद्धि:।४३। व्‍यवहारनयेन बन्‍धकमोचकपरमाण्‍वन्‍तरसंयुज्‍यमानवियुज्‍यमानपरमाणुवद्‍बन्‍धमोक्षयोर्द्वैतानुवर्ति।४४। निश्‍चयनयेन केवलबध्‍यमानमुच्‍यमानबन्‍धमोक्षोचितस्निग्‍धरूक्षत्‍वगुणपरिणतपरमाणुवद्बन्‍धमोक्षयोरद्वैतानुवर्ति।४५। अशुद्धनयेन घटशरावविशिष्‍टमृण्‍मात्रवत्‍सोपाधिस्‍वभावम् ।४६। शुद्धनयेन केवलमृण्‍मात्रवन्निरुपाधिस्‍वभावम् ।४७।=१. ..... २८. स्‍वभावनय से संस्‍कार को निरर्थक करने वाला है, जिसकी किसी से नोक नहीं निकाली जाती है, ऐसे पैने कांटे की भांति। २९. अस्‍वभावनय से संस्‍कार को सार्थक करने वाला है, जिसकी लुहार के द्वारा नोक निकाली गयी है, ऐसे पैने बाण की भांति। ....है।


अधिक जानकारी के लिये देखें नय - I.5.4।


पूर्व पृष्ठ

अगला पृष्ठ

Retrieved from "https://www.jainkosh.org/w/index.php?title=स्वभाव_नय&oldid=132318"
Categories:
  • स
  • द्रव्यानुयोग
JainKosh

जैनकोष याने जैन आगम का डिजिटल ख़जाना ।

यहाँ जैन धर्म के आगम, नोट्स, शब्दकोष, ऑडियो, विडियो, पाठ, स्तोत्र, भक्तियाँ आदि सब कुछ डिजिटली उपलब्ध हैं |

Quick Links

  • Home
  • Dictionary
  • Literature
  • Kaavya Kosh
  • Study Material
  • Audio
  • Video
  • Online Classes

Other Links

  • This page was last edited on 29 February 2024, at 14:41.
  • Privacy policy
  • About जैनकोष
  • Disclaimers
© Copyright Jainkosh. All Rights Reserved
  • Powered by MediaWiki